سيد احمد على خسروى
153
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
نمودند صغر نبض و سردى آن و درد مفاصل و لاغرى بدن و تيرگى و سياهى بول و سياهى و غلظت خون و زيادتى فكر و سياهى و پرمو بودن بدن و اشتهاى كاذب و گزيدن دهن معده حكم بتعفن سوداء نمايند در داخل عروق و علاج آن نمايند بمنضج حارّه مذكوره تا سه روز يا چهار روز تا وقتى كه تغيير در بول ظاهر شود يا نضج در خلط پيدا گردد مثل اينكه بلغم سينه كنده نمىشد بعد كنده شود و هرچند سرفه شدّت مىكرد چيزى از دهن خارج نمىشد و به سهولت كنده شده و خارج گردد و خيلى كم و رقيق باشد بعد غليظ و بسيار گردد و بعد مسهل افتيمون استعمال نمايند تا وقتى كه زبان پاك گردد و اخلاط از بدن خارج گردند و اگر معالج تشخيص مرض نداد و يا مريض در جائى بود كه دسترسى بدوا نداشت بايد مريض را به حال خود واگذارند و اكتفا كنند بغذاهاى كم و رقيق و در مثل مرضهاى دموى و صفراوى به خوردن آبميوههاى بارده و ماء الشّعير و غسل بدن همه روزه با آب سرد و خاموش كردن بدن به خوردن آب سرد شده با يخ اكتفا نمايند در مثل مرضهاى سرد اكتفا كنند به خوردن شربت عسل و شربت قند و آبميوههاى گرم مانند انجير و خربزه و آب انگور و و شيرهء بادام شيرين و استعمال حمامهاى مسخّن و پاشويه كنند بابهاى معدنى گرم تا يك هفته تا وقتى كه مادّه به خودى خود نضج پيدا كرده و طبيعت كه قوّه مدبّره بدنيّه است درصدد دفع مرض برآمده و بالطّبع مرض قطع شود . در اقسام نوبهها است قسم دوّم از تعفّن اخلاط و آن تعفّن در خارج عروقست به جهت سدّه كه حاصلشونده است در مجارى و سبب نرسيدن هواى لطيف يا اكسيژن و اين خارج از عروق عبارتست از فضاء كبد يا معده يا روده يا در دماغ و يا در عروق ماساريقا و غير اينها و شناخته